برگزیده ها

روش‌های تشخیصی و درمانی روانپزشکی به مثابه مجازات

  روش های تشخیصی و درمانی روانپزشکی به مثابه مجازات[1] دکتر سیمین کاظمی (پزشک و دکترای جامعه شناسی)  فیلم changeling  که در فارسی به بچه اشتباهی یا گمشده ترجمه شده، یک درام جنائی است که بخشی از آن، می تواند دستمایه نقد سوءاستفاده قدرت از روانپزشکی قرار گیرد. در این Read More

نظام سلامت و طرد بیماران غیراستاندارد

دکتر سیمین کاظمی، پزشک و جامعه شناس: مرد جوانی به علت سرفه مراجعه کرده، می پرسم ماسک داری که بزنی، می گوید از ما که گذشته. ما از کرونا بدتریم. او معتاد بی خانمانی است که در یکی از مددسراهای شهرداری زندگی می کند، آدرس درمانگاه را کسی بهش داده Read More

پزشکی نوین و نوید مراقبت پدرانه

در طب نوزادان درباره فواید تماس پوست با پوست مادر و نوزاد تأکید بسیار می شود که علاوه بر تقویت و تشویق شیردهی، موجب علاقمندي بیشتر بین مادر و فرزند، حفظ درجه حرارت بدن نوزاد و بالاتر بودن قند نوزاد و نیز گریه کمتر نوزاد می شود. اکنون سازمان بهداشت Read More

در ایران پزشکان خوشبخت نیستند»، زنده یاد دکتر قانعی راد»

  به مناسبت اولین سالگرد خاموشی دکتر محمدامین قانعی راد، از جامعه شناسان برجسته کشور، بخش کوتاهی از آراء و نظرات ایشان درباره پزشکی و سلامت ارائه می گردد. این متن برگرفته از یک گفتگوی پژوهشی است که سیمین کاظمی چهار ماه قبل از درگذشت زنده یاد دکتر قانعی راد، Read More

نکاتی درباره نحوه انتقال اچ آی وی در چنارمحمودی و واکنش ها به آن

*سیمین کاظمی آنچه ایدز را از سایر بیماریهای عفونی متمایز می کند، تنها مهلک بودن اش نیست، بلکه راههای عمده انتقالش (سرنگ مشترک در میان معتادان تزریقی و رابطه جنسی محافظت نشده)، است که موجب می شود با تشخیص اش داغ ننگ بر پیشانی فرد مبتلا زده شود؛ داغی که Read More

کرونا و افزایش بازارهای پزشکی

شاید اگر جهان درس های خود را سال ها پیش از نتایج اپیدمی بیماری هایی چون سارس، ابولا و حتی ایدز می گرفت، امروز این میزان تلفات در جهان، ناقوس ترس، ناامیدی و وحشت، را برای مردم جهان به صدا در نمی آورد. امروز که جهان نظاره گر دست شفا Read More

نشست مجازی بررسی ابعاد و پیامدهای اجتماعی بیماری کروناویروس ۱۹ در ایران

گروه علمی-تخصصی جامعه شناسی پزشکی و سلامت انجمن جامعه شناسی ایران و گروه سلامت در بلایای دانشکده بهداشت برگزار می‌کنند: نشست مجازی بررسی ابعاد و پیامدهای اجتماعی بیماری کروناویروس ۱۹ در ایران در پی بحران شیوع بیماری کروناویروس در نقاط مختلف جهان، شیوع کروناویروس در ایران رسماً در تاریخ ۲۹ بهمن ۱۳۹۸ تأیید شد. هرچند پیش از این Read More

معرفی کتاب سلامت سوسیالیستی در مناظره با نئولیبرالیسم

 

photo 2022 02 17 15 27 57

سلامت سوسیالیستی در مناظره با نئولیبرالیسم

جستارهای انتقادی در انسان شناسی پزشکی و سلامت

نویسنده: دکتر مزدک دانشور

نویسنده در پیشگفتار آورده است: «دانشجوی یکی از شاخه‌های پزشکی بودن تجربه‌های انسانی را بارور می‌کند. اولین بار که به یک کلیشه رادیولوژی خیره می‌شوی و در میان خطوط سیاه و سفید و سایه روشن‌های مبهم، جوابی را می‌جویی که استادت به راحتی آن را یافته است، از خود می‌پرسی آیا روزی می‌رسد که بتوانی از تابلوی گئورونیکای بدن انسان تفسیری مطلوب بنویسی؟ هرچه پیش‌تر می‌روی سایه روشن‌ها و رنگ‌های بدن انسان کم کم از رازهایشان پرده بر می‌دارند و تغییرات‌شان معنای بیماری و سلامت به خود می‌گیرد؛ اما یک سؤال همچنان باقی است؛ چگونه است که پزشکی معنای تقریبا بسیاری از امور را در بدن انسان می‌شناسد، اما درد و رنج انسان‌ها همچنان ادامه دارد؟ چگونه است که بدن انسان همچون نقشه‌ای گشوده از لحاظ آناتومی و فیزیولوژی تا این حد شناخته شده و درمان بسیاری از بیماری‌ها معلوم و مشخص است ولی باز هم بیماری به حضور خود در زندگی انسان تداوم می دهد؟»
وی در ادامه می‌نویسد: «بی هیچ تعارفی می‌دانم که در دنیای تحت نفوذ نئولیبرالیسم و سيطرة سرمایه‌داری لجام گسیخته، باورمندان به این تفکر، حاشیه نشینی بیش نیستند. فقط صدایی هستند میان اصوات، شکلی میان اشکال؛ اما گلایه‌ای نیست که بر سر پیمان ماندن در زمانه ناموافق شرط است؛ اما باید دریغ خورد از اینکه امکانات دانشگاهی بسیاری که باید صرف هر کدام از این معضلات شود، موجود نیست و تریبون‌هایی که باید به نقد نظام بهداشت و سلامت اختصاص داده شود، به موافقان و مجیزگویان تحویل شده است؛ که چرا همچون دنیای غرب یک دانشگاه، یک دانشکده یا حتی یک دپارتمان به حاشیه نشینان اختصاص داده نشده است تا به جای یادداشت‌نویسی و ترجمه به انجام پروژه‌های کمی و کیفی در نقد و تصحیح نظام سلامت بکوشند و در آخر اینکه‌ چرا رسانه‌های منتقد آن چنان در سیاست غرق‌اند که از مسائل و مشکلات روزمره مردم دور شده‌اند و سلامت مردم از داستان‌های رمانتیک یک سوپراستار بی اهمیت‌تر شده است و چرا و چرا و چرا....
به هر روی، کتابی که پیش رو دارید، حاصل تلاشی ده ساله، متمرکز و هدفمند است که به رغم همه کاستی‌ها و دشواری‌ها تدارک شده است. نیک آگاهم به اینکه در فقدان دسترسی به آمارهای دقیق و روشن، نقدهای نوشته شده فقط به وجهه «پروبلماتیک» مسائل پرداخته است، راه حل‌هایی که ارائه شده بیش از آنکه استقرایی باشد حاصل منطق قیاسی است و اینکه این مجموعه را فقط می‌توان مقدمه‌ای دانست برای کارهای دقیق تر و جامع حق این است که روز ما فرداست، فردا روشن است....»
کتاب از شش بخش تشکیل شده است نویسنده در بخش اول به طرح تحول سلامت می‌پردازد که به تعبیر او حاصل یک پژوهش نظام‌مند در این باره است. این طرح که بزرگترین طرح اجتماعی دولت روحانی بود، در این روزها به اصطلاح به گل نشسته است و ناتوانی خود را در مواجهه با مسائل مختلف (از جمله همه‌گیری کرونا و گسترش بیماری‌های غیرواگیردار نشان داده است. در این بخش تضادهایی که این طرح در بیمارستان و جامعه آفریده است مورد بحث قرار می‌گیرد.
در بخش دوم یادداشت‌ها و مصاحبه‌هایی می‌آید که در راستای به کار بستن استدلال انتقادی در نگاه به مسائل سلامت و پزشکی جامعه‌اند. در این فصل چند ترجمه وجود دارد و بقیه آنها یادداشت‌ها یا مصاحبه‌هایی هستند که به مسائل مشخص جامعه ایران می‌پردازند. از آنجا که همه‌گیری ویروس کووید ۱۹ نیز بحث روز جامعه است، سه مصاحبه در رابطه با آن نیز به این بخش اضافه شده است.
بخش سوم مجموعه یادداشت‌هایی است که نویسنده درباره آسیب‌های اجتماعی و خشونت نگاشته است. در واقع نویسنده در این فصل تلاش دارد نشان دهد که تضاد کار و سرمایه اصلی‌ترین گره و تعارض در جامعه است و در صورت حل نشدن عوارض آن مانند خشونت بین فردی در سطح جامعه نهادینه می‌شود.
بخش چهارم به بیماری ایدز اختصاص داده شده است. بیماری ایدز به عنوان یک سنجه یا معیار در رابطه با تضادهای جامعه عمل می‌کند. انگ ننگ ناشی از این بیماری، استفاده راست‌گرایان از این بیماری برای دیگرسازی و در آخر ناتوانی پزشکی مدرن در مقابله مؤثر با این همه‌گیری جهانی نشان دهنده شکاف‌ها و تضادهای بسیاری از جامعه ایران و جهان است که باید به آن توجه شود.
بخش پنجم کتاب برخلاف بخش‌های پیشین وجهه‌ای سلبی ندارد بلکه رویکرد اصلی نویسنده این یادداشت‌ها برای حل بخشی از مشکلات بهداشت و درمان جامعه ایران با کمک گرفتن از تجربه پزشک خانواده است. پزشک خانواده به عنوان بزرگ‌ترین دستاورد دولت کارگری انگلیس در دهه ۱۹۵۰ تأثیرات شگفتی بر سلامت و رفاه مردم انگلیس و سپس شمال اروپا گذاشت. نظام طب ملی در حقیقت تلاش کرده بود که در میان جهانی کالایی شده و سرمایه‌زده، جزیره‌ای از امنیت و آسایش برای فرودستان و بازندگان اجتماعی فراهم کند و در این کار تا حدودی موفق شد اما متأسفانه نتوانست در برابر امواج نئولیبرالیسم پایداری کند. حال نویسنده این مقالات سعی دارد تا نمونه ایرانی نظام طب ملی را به عنوان یک جایگزین یا بدیل ارائه دهد.
بخش ششم کتاب با آنکه به حوزه تخصصی نویسنده یعنی دندان پزشکی می‌پردازد، اما رویکرد اصلی این یادداشت‌ها در آن حفظ شده است. نویسنده نیز در این مقالات تلاش کرده است که نشان دهد بخش مغفول سلامت یعنی سلامت دهان و دندان، تا چه اندازه در چنبره سرمایه و پول گرفتار است و وقتی که رویکردهای کلان اقتصاد سیاسی در امر تغذیه و بهداشت تغيير نکند تغییری در سلامت دهان و دندان مردم و از قضا فرادستان جامعه اتفاق نخواهد افتاد.
در پشت جلد این اثر نیز درج شده است: «در زمانه سروری و سلطه اندیشه نئولیبرالیسم بر جهان، سوال‌هایی از این دست که آیا با کنار رفتن دولت از عرصه‌های اقتصادی و اجازه دادن به «دست نامرئی بازار» برای تنظیم روابط انسانی، سعادت جامعه حاصل می‌شود؟ آیا دنبال کردن سود شخصی، سود عمومی را نیز به همراه می‌آورد؟ آیا سابقه آزادی بی‌حد و مرز اقتصادی در تاریخ تجربه‌‌ای از رفاه و سلامت عمومی را به همراه آورده است؟ و در آخر آنکه آیا رشد اقتصادی سریع می‌تواند در روندی دیالکتیکی گریبان فرادستان را نیز بگیرد و آنان با طناب بافته خود مرگ تدریجی سلامت‌شان را تجربه کنند؟ سوال‌هایی است که نه فقط از اقتصاددانان که از جامعه‌شناسان و مورخان نیز باید پرسیده شود چرا که تاثیر و تاثرات اقتصادی بر روند سلامت فرد و جامعه، عموماً بحثی است که اقتصاددانان بازارگرا از آن گریزانند و نتایج اجتماعی برنامه‌های اقتصادی پیشنهادی خود را نمی‌پذیرند.»

 

چاپ

آخرین یادداشت‌ها

  • نظام سلامت و طرد بیماران غیراستاندارد

    نظام سلامت و طرد بیماران غیراستاندارد

    دکتر سیمین کاظمی، پزشک و جامعه شناس: مرد جوانی به علت سرفه مراجعه کرده، می پرسم ماسک داری که بزنی، می گوید از ما که گذشته. ما از کرونا بدتریم. او معتاد بی خانمانی است که در یکی از مددسراهای شهرداری زندگی می کند، آدرس درمانگاه را کسی بهش داده Read More
  • کرونا کورجنسیت نیست

    کرونا کورجنسیت نیست

    سیمین کاظمی ویروس کرونا نه تنها (چنانکه برخی مدعی شده اند) دموکراتیک عمل نمی کند، کورجنسیت هم نیست. دموکراتیک عمل نمی کند چون نابرابری های اجتماعی، میزان مواجهه با بیماری و دسترسی به امکانات تشخیص و درمان آن را تحت تأثیر قرار می دهد. و کورجنسیت نیست، چون پیامدهای منفی Read More
  • اندک نگاهی به ارزش سلامت

    نویسنده: محمدصادق ذاکری* اگر تاریخ بشر را به اجمال وارسی کنیم؛ متوجه می شویم انسان ها هرچه بیشتر دنبال ارزش های ثابت و ماندگار بوده اند، به همان نسبت در خلق  علم و اخلاق و هنر-- سه ارزش والای بشری -- توفیق بیشتری نصیب خود نموده اند.  گفتنی است اگر انسان ها Read More
  • کمبود منابع و پزشک دروازه بان

    سیمین کاظمی برای مقابله با بیماری کروناویروس در بعضی مراکز درمانی امکان آزمایش رایگان فراهم شده است که به تشخیص پزشک، از افراد واجدالشرایط نمونه گرفته می شود. اکنون با گسترش دوباره کووید 19 ، تعداد متقاضیان تست کرونا افزایش یافته است. بخشی از این مراجعات مربوط به کسانی است که علایم Read More
  • مسوولیت گریزی دولت با شعار "من" ماسک می زنم

    سیمین کاظمی ▪️از آغاز همه گیری کووید 19 چند شعار مطرح شده و رواج یافته که تا کنون شعار "کرونا را شکست می دهیم" و "در خانه می مانیم" کنار گذاشته شده و اکنون شعار "من ماسک می زنم" در راس تبلیغات ضدکرونایی قرار گرفته است.  تغییر شعارها به وضوح Read More
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5