برگزیده ها

روش‌های تشخیصی و درمانی روانپزشکی به مثابه مجازات

روش های تشخیصی و درمانی روانپزشکی به مثابه مجازات[1] دکتر سیمین کاظمی (پزشک و دکترای جامعه شناسی)  فیلم changeling  که در فارسی به بچه اشتباهی یا گمشده ترجمه شده، یک درام جنائی است که بخشی از آن، می تواند دستمایه نقد سوءاستفاده قدرت از روانپزشکی قرار گیرد. در این فیلم Read More

نظام سلامت و طرد بیماران غیراستاندارد

دکتر سیمین کاظمی، پزشک و جامعه شناس: مرد جوانی به علت سرفه مراجعه کرده، می پرسم ماسک داری که بزنی، می گوید از ما که گذشته. ما از کرونا بدتریم. او معتاد بی خانمانی است که در یکی از مددسراهای شهرداری زندگی می کند، آدرس درمانگاه را کسی بهش داده Read More

پزشکی نوین و نوید مراقبت پدرانه

در طب نوزادان درباره فواید تماس پوست با پوست مادر و نوزاد تأکید بسیار می شود که علاوه بر تقویت و تشویق شیردهی، موجب علاقمندي بیشتر بین مادر و فرزند، حفظ درجه حرارت بدن نوزاد و بالاتر بودن قند نوزاد و نیز گریه کمتر نوزاد می شود. اکنون سازمان بهداشت Read More

در ایران پزشکان خوشبخت نیستند»، زنده یاد دکتر قانعی راد»

  به مناسبت اولین سالگرد خاموشی دکتر محمدامین قانعی راد، از جامعه شناسان برجسته کشور، بخش کوتاهی از آراء و نظرات ایشان درباره پزشکی و سلامت ارائه می گردد. این متن برگرفته از یک گفتگوی پژوهشی است که سیمین کاظمی چهار ماه قبل از درگذشت زنده یاد دکتر قانعی راد، Read More

نکاتی درباره نحوه انتقال اچ آی وی در چنارمحمودی و واکنش ها به آن

*سیمین کاظمی آنچه ایدز را از سایر بیماریهای عفونی متمایز می کند، تنها مهلک بودن اش نیست، بلکه راههای عمده انتقالش (سرنگ مشترک در میان معتادان تزریقی و رابطه جنسی محافظت نشده)، است که موجب می شود با تشخیص اش داغ ننگ بر پیشانی فرد مبتلا زده شود؛ داغی که Read More

کرونا و افزایش بازارهای پزشکی

شاید اگر جهان درس های خود را سال ها پیش از نتایج اپیدمی بیماری هایی چون سارس، ابولا و حتی ایدز می گرفت، امروز این میزان تلفات در جهان، ناقوس ترس، ناامیدی و وحشت، را برای مردم جهان به صدا در نمی آورد. امروز که جهان نظاره گر دست شفا Read More

نشست مجازی بررسی ابعاد و پیامدهای اجتماعی بیماری کروناویروس ۱۹ در ایران

گروه علمی-تخصصی جامعه شناسی پزشکی و سلامت انجمن جامعه شناسی ایران و گروه سلامت در بلایای دانشکده بهداشت برگزار می‌کنند: نشست مجازی بررسی ابعاد و پیامدهای اجتماعی بیماری کروناویروس ۱۹ در ایران در پی بحران شیوع بیماری کروناویروس در نقاط مختلف جهان، شیوع کروناویروس در ایران رسماً در تاریخ ۲۹ بهمن ۱۳۹۸ تأیید شد. هرچند پیش از این Read More

کرونا کورجنسیت نیست

سیمین کاظمی

ویروس کرونا نه تنها (چنانکه برخی مدعی شده اند) دموکراتیک عمل نمی کند، کورجنسیت هم نیست. دموکراتیک عمل نمی کند چون نابرابری های اجتماعی، میزان مواجهه با بیماری و دسترسی به امکانات تشخیص و درمان آن را تحت تأثیر قرار می دهد. و کورجنسیت نیست، چون پیامدهای منفی اجتماعی و اقتصادی متعددی برای زنان به دنبال داشته است.

چنانکه که WHO می گوید تحلیل اولیه داده ها نشان داده که میزان ابتلای زنان و مردان تقریباً یکسان بوده ولی به نظر می رسد میزان مرگ و میر تا کنون در مردان بیشتر بوده است یعنی 58 درصد. در ایران بر اساس گزارش کمیته اپیدمیولوژی وزارت بهداشت در تاریخ 23 اسفند، نسبت ابتلا و مرگ و میر مرد به زن 4 به 1 بود، ولی در گزارش فروردین و اردیبهشت این نسبت ها تغییر کرد، به طوری که در گزارش اردیبهشت مردان 51.7 درصد و زنان 48.3 درصد مبتلایان را تشکیل می دادند و در مورد میزان مرگ و میر هم مردان 56.9 درصد و زنان 43.1 درصد فوتی ها بوده اند. بنابراین آمار ابتلا و مرگ و میر بر حسب جنسیت در ایران به آمار جهانی نزدیک شده است. در تبیین این یافته گفته شده، احتمالاً تفاوت مرگ و میر با بیماری های همراه مانند فشارخون، بیماری قلبی و ریوی مرتبط هستند که در مردان شایع ترند و اینها خود مشکلاتی هستند که با مصرف سیگار و الکل به عنوان هنجارهای رفتار مردانه مرتبط هستند.

پاندمی کرونا گذشته از آسیب جسمی و مرگ و میر، پیامدهای دیگری داشته که در این حوزه ها مشخصاً کورجنیست نبوده و مانند بحران های دیگر پیامدهایی برای زنان به دنبال داشته که عموماً کمتر دیده شده یا برای حل شان چاره ای اندیشیده شده است. این پیامدها قابل تقسیم به دو حوزه خصوصی و عمومی هستند.

حوزه خصوصی

در حوزه خصوصی و محیط خانواده، کار خانگی زنان در دوره اپیدمی کروناویروس افزایش یافت که خود شامل وظایف متعدد و متنوع می شود. از افزایش کارهای معمول آشپزی و شستشو و رفت و روب، تا وظیفه ضدعفونی کردن وسایل و لوازم و اقلام خریداری شده ، تا مراقبت از کودکان و سالمندان و بیماران.

با بسته شدن مدرسه ها و مهدکودک ها و ضرورت فاصله گذاری اجتماعی بار مراقبت و نگهداری از کودکان به تمامی بر دوش زنان افتاد که به ویژه زنان شاغل متحمل مشکلات بیشتری شدند. علاوه بر این زنان در دوره اپیدمی پرستار خانگی اعضای بیمار خانواده شان شدند که به کووید 19  مبتلا شده اما در بیمارستان بستری نشده و قرنطینه و استراحت و مراقبت مراقبت خانگی برای شان تجویز شده بود. این نقش جدید علاوه بر افزایش کار زنان، آن ها را در معرض ابتلا به بیماری قرار می دهد. علاوه بر این استرس و نگرانی برای محافظت از اعضای خانواده در برابر بیماری هم وجود داشت. نگرانی و استرسی که یک برساخته اجتماعی و جنسیتی است ولی برخی فمینیست های تفاوت گرا از آن تجلیل و آن را در قالب اخلاق مراقبت تئوریزه کرده و به آن صورت موجهی داده اند. موضوع دیگر خشونت مبتنی بر جنسیت علیه زنان است که در سراسر جهان و از جمله در ایران افزایش یافت و مشخص شد که زنان در روزهای قرنطینه آنهم در فقدان هر نوع حمایت و ملجأ و پناهگاهی بیشتر از پیش متحمل خشونت شده اند.

حوزه عمومی

نیروی کار زن در سیستم بهداشتی و درمانی: در بخش مراقبت سلامت در سراسر جهان حدود 70 درصد نیروی کار را زنان تشکیل می دهند که در ایران هم بخش عمده ای از کادر بهداشت و درمان زنان هستند. چنین وظایفی زنان را بیشتر در معرض خطر آلوده شدن به ویروس آنهم از بیمارانی که بار ویروس در آنها بالا است، قرار می دهد. از کل کارکنان بهداشتی مبتلا شده به کووید 19 در اسپانیا و ایتالیا به ترتیب 72 درصد و 66 درصد زن بودند. در ایران با شیوع بیماری کروناویروس زنان به عنوان بخش عمده ای از نیروی کار شاغل در سیستم بهداشت و درمان، با افزایش زمان کار، کشیک های اضافه و فرسودگی شغلی مواجه شده اند. از طرفی خدمات زنان با دستمزدی اندک انجام می شود و اکثراً رابطه استخدامی آنها، متزلزل و ناپایدار است که همین شرایطی را ایجاد می کنند که نتوانند برای مطالبات شان، به راحتی احقاق حق کنند.

پیامدهای اقتصادی: از آنجا که زنان (به خصوص در کشورهای کم درآمد) بیشتر در اقتصاد غیررسمی فعالیت می کنند، با شیوع بیماری کرونا ویروس، بسیاری از زنان شغل شان را از دست دادند، زنانی که به شکل خوداشتغالی کار می کردند، بیکار شدند، و بسیاری از زنان هم که دربخش خصوصی کار می کردند، مشمول تعدیل نیرو یا اخراج شدند. علاوه بر این با فوت مردان خانواده های فقیر به علت کووید 19 ، زنان بازمانده به جمع زنان سرپرست خانوار افزوده می شوند که برای تأمین معیشت با مشکلات مضاعف مواجه خواهند بود. یکی دیگر از پیامدهای اقتصادی افزایش ازدواج کودکان است که تحت تأثیر فشارهای اقتصادی در دوره اپیدمی کرونا ویروس پدیده کودک همسری افزایش یافته است.

نادیده گرفته شدن زنان در برنامه های مقابله با اپیدمی کرونا: در دوره اپیدمی کرونا ویروس اولاً نیازهای خاص زنان نادیده گرفته شد و برخی منابع بهداشتی که به خدمت رسانی به زنان اختصاص داشتند، حذف شدند، مثل خدمات مراکز بهداشت در حوزه مراقبت از زنان باردار و بهداشت باروری. که این موضوع ممکن است پیامدهای جدی از نظر عوارض مرتبط با بارداری و مرگ و میر مادران در پی داشته باشد. ثانیاً زنان در تصمیم گیری درباره این اپیدمی هیچ نقشی نداشته اند و کل تصمیم گیری بر عهده مردان و تحت مدیریت مردانه بود که همین می تواند یکی از علل نادیده گرفتن شرایط و نیازهای خاص طبقات و گروه های مختلف زنان باشد. در واقع به نظر می رسد، شرایط و نیازهای زنان در مواقع بحران به عنوان یک موضوع لوکس و بی اهمیت پنداشته می شوند که، اول از همه می توان آنها را کنار گذاشت؛ چنانکه در اپیدمی کروناویروس برای جبران کمبود امکانات درمانی به جای استفاده از ظرفیت های بخش خصوصی، بعضی مراکز بهداشت که محلی برای مراقبت از زنان باردار، کودکان و سالمندان است، به غربالگری کووید 19 اختصاص یافتند و ارائه خدمات به گروه های نامبرده متوقف شد.

تاب آوری در شرایط بحران برای همه گروههای اجتماعی یکسان نیست و گروه های فرودست به لحاظ طبقاتی، جنسیتی و قومیتی و نژادی ممکن است بیشتر از دیگران آسیب بییند. در دوره اپیدمی کروناویروس نیز آنچه به آسیب پذیری بیشتر زنان می انجامد علاوه بر نابرابری جنسیتی، نابرابری طبقاتی و فقر است که امکان مقابله با بیماری و پیامدهای مختلف همه گیری برای  زنان فقیرکاهش می یابد. از این روست که در هر بحران لازم است، گروههای آسیب پذیر و راهکار مناسب برای مشکلات شان اندیشیده شود.

چاپ

آخرین یادداشت‌ها

  • نظام سلامت و طرد بیماران غیراستاندارد

    نظام سلامت و طرد بیماران غیراستاندارد

    دکتر سیمین کاظمی، پزشک و جامعه شناس: مرد جوانی به علت سرفه مراجعه کرده، می پرسم ماسک داری که بزنی، می گوید از ما که گذشته. ما از کرونا بدتریم. او معتاد بی خانمانی است که در یکی از مددسراهای شهرداری زندگی می کند، آدرس درمانگاه را کسی بهش داده Read More
  • کرونا کورجنسیت نیست

    کرونا کورجنسیت نیست

    سیمین کاظمی ویروس کرونا نه تنها (چنانکه برخی مدعی شده اند) دموکراتیک عمل نمی کند، کورجنسیت هم نیست. دموکراتیک عمل نمی کند چون نابرابری های اجتماعی، میزان مواجهه با بیماری و دسترسی به امکانات تشخیص و درمان آن را تحت تأثیر قرار می دهد. و کورجنسیت نیست، چون پیامدهای منفی Read More
  • روش‌های تشخیصی و درمانی روانپزشکی به مثابه مجازات

    روش‌های تشخیصی و درمانی روانپزشکی به مثابه مجازات

    روش های تشخیصی و درمانی روانپزشکی به مثابه مجازات[1] دکتر سیمین کاظمی (پزشک و دکترای جامعه شناسی)  فیلم changeling  که در فارسی به بچه اشتباهی یا گمشده ترجمه شده، یک درام جنائی است که بخشی از آن، می تواند دستمایه نقد سوءاستفاده قدرت از روانپزشکی قرار گیرد. در این فیلم Read More
  • اندک نگاهی به ارزش سلامت

    نویسنده: محمدصادق ذاکری* اگر تاریخ بشر را به اجمال وارسی کنیم؛ متوجه می شویم انسان ها هرچه بیشتر دنبال ارزش های ثابت و ماندگار بوده اند، به همان نسبت در خلق  علم و اخلاق و هنر-- سه ارزش والای بشری -- توفیق بیشتری نصیب خود نموده اند.  گفتنی است اگر انسان ها Read More
  • کمبود منابع و پزشک دروازه بان

    سیمین کاظمی برای مقابله با بیماری کروناویروس در بعضی مراکز درمانی امکان آزمایش رایگان فراهم شده است که به تشخیص پزشک، از افراد واجدالشرایط نمونه گرفته می شود. اکنون با گسترش دوباره کووید 19 ، تعداد متقاضیان تست کرونا افزایش یافته است. بخشی از این مراجعات مربوط به کسانی است که علایم Read More
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5