هتلینگ بیمارستانی

بیمارستان ظاهراً جایی است که در حوزه آن، خدماتی برای بیماران ارائه می‌شود، خدماتی که افراد با خرید آن‌ها از مزایای بهبود بیماری بهره‌مند شوند، وقتی پای کیفیت این خدمات به میان می‌آید، اما مسئله شکل متفاوتی به خود می‌گیرد.

بالا بردن کیفیت خدمات بیمارستان های جدید،  لزوم برخورداری از نوع جدیدی از کالاهای فراغتی در فضای بیمارستان‌ ها را ایجاد کرده است.

به همان میزانی که خدمات ارائه‌شده توسط بیمارستان‌ها متفاوت می‌شود، عمق و کیفیت و میزان  برخورداری از امکانات و خدمات (Affordablility )  بین افراد نیز متفاوت شده و استفاده از این خدمات همراه با ایجاد شکل جدیدی از زیست -روزمره بیماران در جامعه می‌شود.

امروز با توجه به شکاف میان سطح درآمد افراد و به طبع طبقه‌بندی امکانات بیمارستانی به خصوصی -دولتی، حق استفاده از این نوع خدمات سلامت به شکل نابرابر و دست‌کم همراه با نوعی برخورداری از مالکیت است که نه‌تنها به سبب آن عده‌ای را از مطالبات خود محروم، بلکه شکل جدیدی از تولید فضای بیمارستانی را بازتولید می‌کند که در آن تنها منافع طبقه‌ خاصی از افراد محقق می‌شود.  بنابرا این توسعه و یا احداث بیمارستان‌های تخصصی و به‌اصطلاح (چند ستاره) در سطح شهر،  مشکلات جدیدی را پیش روی مطالبات درمانی برای شهروندان ایجاد می‌کند.

به‌طوری‌ که «تولید فضای جدید سلامت در زندگی روزمره» یعنی عملکردهایی که قاعدتاً پیرامون روزمرگی بیماران و درمان‌های واقعی برای شهروندان وجود دارد، به میانجی عوامل دیگری به بازتولید روابط اقتصادی خاصی منجر به می‌شود؛ بنابراین پرداختن به این موضوع از دریچه تغییر شکل فضا، تبیین روشنی را برای ما محقق می‌کند.

در این سطح، بحرانی که بیمارستان‌ها و کلینیک‌های جدید امروز با آن مواجه هستند، مصرفی شدن و یا به‌اصطلاح «مصرفی شدن سلامت» از طریق تغییر فضای آن و برآمدن شکل جدیدی از روابط اجتماعی است؛ تغییر شکل فضاهای بیمارستانی به «مال‌ها» (مرکزخرید)، فروشگاه‌، کافه، رستوران و همچنین تمهیدات جدید و امکانات رفاهی مثل «زایمان در آب» یا «زایمان به همراه خانواده بیمار» نه‌تنها مفهوم پوشش همگانی خدمات سلامت بلکه دسترسی و استطاعت را نیز دچار تغییر مفاهیم ارزشی می سازد.

به‌طوری‌که امروز ما شاهد زیست – بیمارستانی جدید در فضای بیمارستان‌ها هستیم؛ برای مثال حضور خانواده بیمار در یک فضای اختصاصی در فرآیند زایمان، ارتباط پزشک و حضور مامای اختصاصی و مربی ورزشی، فضای بیمارستان را به منظور فرآیند زایمان تغییر می‌دهد.

این خدمات از سطح درمان فراتر رفته و حتی ویژگی های مصرف سلامت فرد در جامعه را  تغییر می دهد. افرادی که با مصرف کالای سلامت و یا به عبارتی «کالای مصرفی – فراغتی سلامت» نه‌تنها به چرخه تولید فرهنگ جدید فضای بیمارستانی واردشده، بلکه خواهان خدماتی مضاف بر این امکانات هستند.  در نتیجه تقاضا برای این نوع کالا روبه افزایش می نهد، به این معنی خدمات اقتصادی لوکس و هزینه‌بر برای خانواده‌های بیمار وفروش خدماتی که درازای آن، تنها افراد با قدرت خرید بالا به آن ها دست یافته و مواجهه افراد (مصرف‌کنندگان) در مقابل تولیدات بیمارستانی جدید تغییر می کند.

درنهایت این روند به میانجی قانونی شدن مجموعه‌ای از رویه‌ها در فضای بیمارستان شکل داده می‌شود که می‌توان از آن به «هتلی شدن فضای بیمارستان» نام برد.

احداث و ارتقای فضای بیمارستانی پدیده‌ی جدیدی است که امروز یکی از اهداف سیاست‌های توسعه و برنامه‌ریزی فضایی بیمارستان‌ها و متأثر از ایدئولوژی‌های اقتصادی توسعه بازار خدمات سلامت است.

ایجاد فضای جدید بیمارستانی با اهداف سودآوری در خدمات بیمارستانی، طیف وسیعی از کارآفرینی‌ها را در قالب ایدئولوژی‌های ابزارگرایانه ایجاد کرده که به‌نوعی طبیعت و کارکرد فضای بیمارستان را تغییر می‌دهد، اگرچه انگیزه‌های انسانی در بدو امر مشهود به نظر می‌رسد و تلاش برای تغییر دادن از مکانی فیزیکی و صرفا درمانی  به فضایی که افراد در آن، روزمرگی‌هایی شبیه به روزمرگی‌های خارج از بیمارستان، با شکل و شمایل اقتصادی و اجتماعی جدید  داشته باشند،  نوعی نگاه «بیمارمحور» قلمداد می‌شود؛ اما این رویه‌ها منجر به شکل‌گیری نوعی نابرابری در «اقتصاد فضای بیمارستانی» در قالب تغییر فضا و تغییر روابط اجتماعی می‌شود، امکاناتی که با تغییر روابط اجتماعی بین پزشکان، بیماران، کارکنان،  نه‌تنها بر شکل جدیدی از دانش خدمات سلامت مؤثر است، بلکه مفاهیم فضایی و اجتماعی را حول آن تغییر می‌دهد.

برچسب ها: نابرابری‌های سلامت, سلامت و سبک زندگی, بیماری‌های رفتاری

چاپ