اندک نگاهی به ارزش سلامت

zakeri
نویسنده: محمدصادق ذاکری*
اگر تاریخ بشر را به اجمال وارسی کنیم؛ متوجه می شویم انسان ها هرچه بیشتر دنبال ارزش های ثابت و ماندگار بوده اند، به همان نسبت در خلق  علم و اخلاق و هنر-- سه ارزش والای بشری -- توفیق بیشتری نصیب خود نموده اند. 
گفتنی است اگر انسان ها و جامعه هایی ارزش ها را مورد بی اعتنایی قرار دهند، نشانه ی نبودن "ارزش ها" نیست بلکه نشانه ی تنزل آن انسان ها و آن جامعه هاست. چرا که می توان گفت:" ارزش ها هستند؛ ابدی هستند."
در مبحث " جامعه شناسی ارزش ها" ارزش ها را طبقه بندی می کنند و " سلامت" یکی از ارزش هاست که دارای ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی، اکولوژیک، اقتصادی، قضایی و... است که در این یادداشت اندکی به ارزش سلامت می پردازیم.
در اساطیر منتسب به هومر -- شاعر و داستانسرای یونانی --" هیژی" ایزد بانوی بهداشت و الهه ی پیشگیری خطاب به پدرش" اسکولاب "که به الهه درمان شهرت یافته, می گوید: " پدر, بهتر نیست به جای کارهایی که برای مداوای بیماران می کنید، صرف تدابیری کنید که نگذارید آنها بیمار شوند." با این سخن هیژی نهال پیشگیری -- این بچه ی یتیم تر از یتیم -- کاشته شده است و عجیب تر از عجیب اینکه ثمره های این نهال بعد از حدود ۲۸۰۰ سال به درستی مورد بهره برداری قرار نمی گیرد. بیندیشیم پیام راهگشای " هیژی "--در دورانی که بشریت با ویروس عجیب تر از عجیبی [کرونا] مواجه شده است.-- این روز ها به ما چه بود؟
یک پاسخ می تواند این باشد: " ماسک نصب کنیم." چرا که ماسک زدن، احترام به حقوق دیگران است. به پاسخ های دیگر بیندیشیم.
 می توان گفت ایده ی پیشگیری به قدمت دیروز و به تازگی فرداست و هر نسلی می شنود که پیشگیری, بهتر از درمان است.-- حتی می توان گفت پیشگیری، بهترین درمان است -- اما و هزار اما غفلت از بعد اجتماعی پیشگیری، موجب می شود از اجرایی نشدن پیشگیری-- بخصوص پیشگیری نوع اول که متمرکز بر این امر بس با اهمیت است که کاری کنیم بیمار نشویم تا مجبور شویم به مطب ها و فضاهای سربسته مراجعه کنیم-- گاه در رنج باشیم.
بعد اجتماعی پیشگیری به ما می آموزد ارتقای سلامت عمومی چیزی جز یک تحول اجتماعی نیست که سزاوار است همچون هر تحول اجتماعی دیگر به گونه ای دقیق، همه جانبه و در پیوند با تحولات اجتماعی در زمینه های دیگر تحقق پذیرد. چرا که اجرای برنامه های پیشگیرانه و سلامت محور اگر با برنامه هایی برای تغییر گرایش ها، ارزش ها و عادت های اجتماعی انجام نپذیرد، موفقیت چندانی نخواهند داشت.
محققان عرصه سلامت برآنند: " سلامت جسمی -- فیزیکی -- ما به "غذای خوب",  "هوای تازه",  "خواب راحت" و " ورزش کافی" بستگی دارد."
در خصوص ورزش گفته شده است اگر قرار بود ورزش به صورت قرص تجویز شود، پر تجویز ترین قرصی که پزشکان در نسحه های خود یادداشت می کردند"ورزش " بود. از این رو یادآور شویم شهروندانی که این روز ها بیشتر احساس مسوولیت می کنند و کمتر از خانه خارج می شوند،-- عده ای از هم وطنان که خانه ندارند و عده ای نیز مجبورند از بام تا شام برای به دست آوردن غذایی که آنها را زنده نگه دارد، مدتی خارج از خانه باشند.--  ورزش کافی انجام دهند.
*متخصص آموزش بهداشت و ارتقای سلامت

چاپ