جهان، پیش و پس از کرونا

دکتر بابک خطی*

انسان پس از انقلاب صنعتی بازی خطرناکی را با طبیعت آغاز کرد که روز به روز بیشتر شد و در قرن بیستم و دو دهه‌ی اخیر به حداکثر خود رسید؛ بسیاری از دانشمندان و فعالان اجتماعی مسائلی چون پدیده گرم شدن کره زمین ،آب شدن یخ‌های قطبی ، بالا آمدن آب اقیانوس‌ها، آلودگی پیشرونده هوا و... و عواقب مرگبار آن را به جهان مکررا تذکر دادند و کمپین های مختلفی در اعتراض به این مساله بر پاشده‌ و خطر نابودی قریب‌الوقوع سیاره انسان نشین بارها گوشزد شده است.

اما شوربختانه گوش اکثر اقتصادکاران جهان که به هیچ مقدار سودی قانع نبودند، بدهکار نبود.آنها مردم جهان را با داستانسرایی‌های شیرین خود در مورد نئولیبرالیسم که اصول اولیه آن کاهش حداکثری خدمات عمومی و شکل دادن بازار تنها بر پایه عرضه و تقاضا است و  آسیب شدید به دهک های متوسط و آسیب پذیر جوامع از ان تاویل می شود، سرگرم کردند و در بسیاری از نقاط جهان هدایت اقتصاد را به دست گرفتند.

آنها در تئوری‌های خود حتی دولت‌ها و سیاستمداران را هم تنها به عنوان عواملی مطیع در اجرای منویات خود می‌دیدند و حتی اخیرا راسا برخی از این سهام داران غول‌های اقتصادی برای تسریع خواسته های خود مستقیما وارد دولت ها شده‌اند(امثال ترامپ و یا رکس تیلرسون که با سابقه ریاست غول نفتی آکسون‌موبیل به سمت وزارت خارجه آمریکا در اوائل دولت ترامپ پرتاب شد) یا ...

اینک چندی‌است که ویروس کرونا از طبیعت زاده شده است. اما متاسفانه این ویروس نیز به سبب نداشتن شعور ذاتی اکثریت قربانیان خود را باز هم از مردم عادی -این قربانیان عزا و عروسی و گیرکردگان بین پتک کرونا و سندان نئولیبرالیسم- انتخاب کردو اکثر عوارض این بیماری از درگیری و ابتلا گرفته تا مرگ نصیب طبقات متوسط و آسیب پذیر شد.امکان در خانه ماندن برای بسیاری از مر‌دمِ درجستجوی نان وجود ندارد. کارگران بخش خصوصی برای حفظ سرمایه‌ی بالا دستیها یا از کار بیکار شده‌اند یا معمولا بدون محافظت کامل همراه کارکنان سازمان‌های دولتی با قمار جان خود سرکار می‌روند. تجارت های کوچک و خانگی افت کرده و ما درگیر بحرانی واقعی و کم نظیر هستیم. در حالی‌که روسای شرکت‌های چند ملیتی در هفت سوراخ پنهان شده‌اند.

اما این آسیاب به نوبت است. صنعت نفت دنیا که با استفاده بی‌رویه از سوخت‌های فسیلی  بدترین آسیب‌ها را به طبیعت و ساکنان آن وارد آورده با کاهش چشمگیر تقاضای نفت(بواسطه کرونا) و عرضه فراوان آن در کنار پر شدن مخازن، باعث افتی بی‌سابقه در طول تاریخ شده،حتی به اعداد منفی رسیده است. طرفداران تعیین قیمت صرفا براساس عرضه و تقاضا حالا قربانی تئوری خود شده‌اند. غول‌های نفتی که با کمترین هزینه و استثمار کارکنان خود تنها به سود بیشتر می اندیشیدند و با هر سنت افت قیمت نفت تب می‌کردند، حالا حاضرند نفت خود را همراه مقداری دلار هدیه تحویل مشتریان دهند،آن هم اگر کسی پیشقدم شود.

شاید دنیا  از این پس به پیش و پس از کرونا تبدیل شود.این می‌تواند تلنگری برای جهان -خصوصا صاحبان شرکت‌های چند ملیتی اقتصادهای بزرگ-باشد تا سیاست‌های نئولیبرال را وحی منزل ندانند، چرا که این سیاستها امتحان خود را در بیچاره کردن طبقه متوسط به پایین و ازبین بردن تجارت‌های بومی بارها پس داده‌اند.

 شاید وقت آن رسیده است که با جناب میلتون فریدمن و بر و بچه‌های شیکاگو(ازاقتصاددانان تئوریزه کننده نئولیبرالیسم و شاگردانش) خداحافظی کرده، شیوه انسانی تری که همه مردم جهان را پوشش می‌دهد، خدمات رفاهی عمومی بیشتر، به اقتصادهای کوچک و تجارت‌های محلی فرصتی برای نفس کشیدن میدهد،بیمه همگانی راتوسعه می‌دهد و زندگی سالمتری را خصوصا برای طبقه کم برخوردار نوید می‌دهد، برگزید .

 همه امیدواریم و آرزو داریم که علم بتواند راهی برای غلبه بر کرونا و نجات مردم جهان بیابد. در حالی که طبیعت با دقت به عملکرد ما می‌نگرد.

 

طبیب کودکان

منبع: کانال تلگرام می گویم و بعد از من... 

 

 

چاپ